22 Aralık 2008 Pazartesi

TRT Radyolarında Teknik Gelişim


Özden Cankaya’nın Yapı Kredi Yayınları tarafından basılan, “TRT: Bir Kitle İletişim Kurumunun Tarihi” adlı kitabından, radyolarımızın teknik gelişimine dair satırlar aktaracağız...
1964’te TRT’nin kurulmasından 1980’li yıllara gelene değin, Türkiye Radyoları teknolojik açıdan her yıl artan bir gelişim çizgisi gösterdi. 1965 yılında TRT’nin yeni Genel Müdürlük binasına taşınması, çalışmaların eşgüdüm içinde yürümesine katkıda bulundu. TRT Genel Müdürlük personeli, Ankara Mithat Paşa Caddesi’nde, artık kendisine ait olan beş katlı yeni binasına taşınmıştı. İlk çalışmalarını Ankara Radyosu’nda yapan, 1964 sonlarına doğru Ulus’taki Paket Postanesi binasına taşınan TRT Genel Müdürlük idari personeli, Basın Yayın Genel Müdürlüğü’nün eski binasında çalışmalarını sürdüren teknik personel, Ankara Radyosu’nda çalışan Merkez Program Dairesi’nin yayın personeli böylece tek bir binada toplanmış oldu.
27 Mayıs 1960 ihtilalinden sonra, yeni radyo vericilerinin Ankara, İstanbul, İzmir, antalya, Adana, Gaziartep ve Kars’ta kurulması kararlaştırıldı. Teknik araştırmalardan sonra, 1961’de İstanbul ve İzmir; 1962’de Ankara, Adana, Gaziantep; 1963’te Kars vericisi yayına başladı. 1964 yılında Van Radyosu yayına geçti. Bu vericiler 1 ya da 2 kilovat gücündeydi. 1963 yılında, Toprak Mahsulleri Genel Müdürlüğü’ne bağlı olan 1 kilovat gücündeki üç küçük radyo vericisi geçici olarak aınmış; Erzurum, Duyarbakır ve İskenderin’da kısa dalga üzerinden yayına başlamışlardı. Bu istasyonlar, güçlü vericiler kurulana dek yayınlarını sürdürdüler. Tüm bu gelişmelerin sonucunda, Birinci Beş Yıllık Kalkınma Planı başlangıcında radyo yayınlarının toplam verici gücü 527 kilovat olmuştu. Böylece radyo yayınları ülkenin alan olarak yüzde 37’sini, nüfus olarak da yüzde 44’ünü kapsar duruma gelmişti.
TRT, tüm ülkeye radyo yayınlarını ulaştırmaya çalışırken bir yandan da, kendisi dışındaki radyo yayınlarına karşı savaşımını sürdürüyordu. 1965 yılında TRT Genel Müdürlüğü, Türkiye’de yayın yapan 6 Amerikan üs radyosunun durumunu incelemeye aldı. TRT kurumu, bu radyoların, 359 sayılı yasanın 35’inci maddesine aykırı yayın yaptıklarını ileri sürerek, bunların durumunu Dışişleri Bakanlığı’na bildirdi. Örneğin, Çiğli Hava Üssü’nden yayın yapan radyonun, Atatürk’ün ölüm yıldönümü olan 10 Kasım’da pop ve rock müzik yayınlamasının, vatandaşları üzdüğü belirtilmişti.
1968 yılında TRT’nin Trabzon Bölge Radyosunu kurma çalışmaları ilerledi. İki teknisyenle bu çalışmalara başlayan Trabzon Radyosu’nun, Adana’dan sökülecek 2 kilovatlık vericiyle orta dalga üzerinden yayın yapması planlanmıştı. 1 Aralık 1968’de il radyosu olarak yayına başlayan Trabzon Radyosu, bundan tam on yıl sonra, 1 Aralık 1978 tarihinde 300 kilovatlık vericisiyle bölge radyosuna dönüşecekti.
1969 yılında, çok merkezli radyo bağlantısı gerçekleştirilmişti. Atatürk’ün Samsun’a çıkışının 50’nci yıldönümünde, ilk kez Ankara dışındaki çeşitli merkezlerle bağlantı kurularak naklen yayın yapıldı. Bugün sıradan bir yayıncılık olayı olarak görülen bu teknolojik işlem, o yıllar için büyük bir başarıydı. Ankara’dan, Samsun, Sivas, Erzurum, Mersin, İstanbul ve İzmir’e bağlantılı olarak sürdürülen bu 19 Mayıs naklen yayın senaryosu, Merkez Program Dairesi Başkanı Turgut Özakman başkanlığında, Metin Öztekin, Serpil Akıllıoğlu, Yavuz Yücetürk, Engin Alçora, Ülkü Alçora, Sezi Çolakoğlu ve Dinçer Sezgin’den oluşan bir ekip tarafından, iki günde hazırlanmıştı. Bu adlar Türk radyoculuğuna, yaptıkları programlarla iz bırakmış radyo programcılarının adlarıdır.

Hiç yorum yok: