30 Mayıs 2014 Cuma

Pale Fire Canto One - Üç Ayrı Türkçe Çeviri

Ülkemizde Pale Fire'ın, ilginç denebilecek bir çeviri serüveni var. 1962'de yazılan roman, içinde aynı adlı uzun bir şiiri barındırır. 1988'e kadar Türkiye'de bu romanı çevirmeye yeltenen olmamış. Derken Fatih Özgüven, dört "kanto" dan oluşan şiirin birinci kantosunu çevirmeyi denemiş. Bu deneme o yıllarda çıkan Metis Çeviri dergisinde "Solgun Ateş Birinci Şarkı" başlığıyla yayımlanmış. Özgüven, çevirinin başına yazdığı açıklayıcı notta, Pale Fire ile on yıldan beri yaşadığı "dramatik" ilişkiden bahsediyor ve "Birinci Şarkı"yı çevirme girişimi için, "korka çekine girişilen bir çeviri serüveni" nitelemesini kullanıyor. Çevirirken kendinden kuşkuya düştüğünü, şiirle içli dışlı birinden yardım alma ihtiyacı hissettiğini, o noktada "sevgili arkadaşım" dediği Lale Müldür'ün devreye girdiğini belirtiyor. "Cilayı onunla vurduk," diyor. Sonuç olarak metin, sol sayfada metnin özgün hali, sağ sayfada çeviri yer almak üzere, Metis Çeviri dergisinde basılıyor.

Kasım 1994'te Pale Fire, Solgun Ateş adıyla ve Yaşar Günenç çevirisiyle bir bütün olarak yayımlanıyor. Yayınevi, Yaba. Bu çeviri 2013'e, yani İletişim Yayınevi'nden yeni bir Solgun Ateş çevirisi çıkıncaya kadar satışta kalıyor.

Nabokov'un tüm kitaplarını art arda basan İletişim Yayınları, 20. yüzyılın en önemli eserlerinden sayılan Pale Fire'ı yayın programına ne zaman aldı, bilmiyorum. Bildiğim, bu çevirinin istenen zamana yetişmediği. Roman, teslim edilen çevirmenlerin elinde yıllarca kalmış; sonunda bu çeviriyi yapmak, 2013 yılında bana nasip oldu. 

Meraklısının, sırasıyla 1988, 1994 ve 2013'te yapılmış bu çevirileri karşılaştırmayı ilgi çekici bulabileceğini düşündüm. Aşağıda Pale Fire'in bir PDF kopyasının linki var. Sonra sırasıyla Metis Çeviri, Yaba ve İletişim'in "Canto One" çevirilerinin resimleri sıralanıyor. Resimler, üstlerine tıklandığında büyüyecektir. Böylece, üç ayrı çevirmenin şiire nasıl yaklaştığı, kavrayış ve yaklaşım farklılıkları ayırt edilebilir.

http://www.saasmar.ru/russian/resource/english/esl/10/2011_2012/3/VladimirNabokov%20-%20Pale%20Fire.pdf


















Hiç yorum yok: