2 Temmuz 2014 Çarşamba

37. Ölüm Yıldönümünde Vladimir Nabokov

Vladimir Vladimiroviç Nabokov
  1. 22 Nisan 1899 (St. Petersburg) - 2 Temmuz 1977 (Montreux)

"Neredeyse tüm Nabokov hikâyelerinin kökü, “dünyanın hesaplanması imkânsız miktardaki şefkatine” uzanır; bir şefkat ki “ezilmiş, ziyan edilmiş ya da deliliğe dönüştürülmüştür.” Nabokov okurlara, hikâyelerle farklı bir etkileşime girmeyi öğreterek, karakterler üzerinden onlara kolayca anlayamayacakları şeyler söyleyerek, toplumu değiştirmeyi hedefleyen toplumsal romanları alaya almıştı; fakat tekil okuru gerçek hadiselerin bıraktığı dolaylı hasarlardan –paramparça edilmiş, unutulmuş insan hayatlarından– haberdar kılmanın mümkün olduğuna inanıyordu.

Nabokov’un stratejisi ancak uzun vadede ortaya çıkar. Tarihin firar yolunu bulmuş bir kurbanı olarak, sihirli biçimde, tekrar tekrar, en ünlü karakterlerini deliliğin paralel sığınağına yollar. O da kendi hazinelerini ve kederini hikâyelerine gizlerken, yarattığı dünyaları, kırılgan maziden devşirmiştir: kamplarda ölenlerden, mahkûmların çılgın hikâyelerinden, geçmişte alay ettiği insanlara dönük şefkatinden, zulme batmış dünyaya dair düşüncelerinden, kaybedilmiş her şey için duyduğu üzüntüden. Nabokov hangi hikâyeleri anlatmak istemişti, hangi tarihin hatırlanacağını umuyordu, öğrenmek gerek. O, hikâyelerinin içinde oturmuş, bizi beklemekte."

(Andrea Pitzer / Vladimir Nabokov'un Gizli Tarihi  / İletişim Yayınları tarafından basılacak)

Hiç yorum yok: